🛰️ อ่านหมายตกกุ้งจาก Google Earth: แม่น้ำเจ้าพระยา ช่วงบางไทร – ราชคราม – บางกระสั้น
บทความนี้ใช้ ช่วงที่ 1: คัดโซนจากมุมกว้าง ช่วงที่ 2: ซูมหาจุดลงเหยื่อ (โซน 1, 2 และ 5) และ ช่วงที่ 3: เทียบภาพ ใน คู่มือประยุกต์ใช้หลักการอ่านหมายตกกุ้งบน Google Earth กับแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงบางไทรถึงบางกระสั้น จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นหมายแรกของซีรีส์ที่ขึ้นไปถึงอยุธยา
พื้นที่นี้กว้างกว่าหมายก่อน ๆ มาก ในกรอบเดียวมี สามโค้งต่อกัน และมี แม่น้ำน้อยมาบรรจบตรงยอดโค้งนอก ขณะเดียวกันตลิ่งหลายช่วงเป็นท่าเรือโรงงานและไซโล จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้ชั้นตัดออกกับพื้นที่อุตสาหกรรม ไม่ใช่แค่หน้าวัด
สถานะหมาย: คัดโซนจากมุมกว้าง และซูมโซน 1, 2 และ 5 แล้ว ยังไม่ได้ซูมโซน 3–4 และยังไม่ได้ลงพื้นที่ยืนยัน หมุดย่อยคือ "จุดที่ควรไปดู" ไม่ใช่หมายที่ยืนยันแล้ว
ข้อมูลพื้นที่
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| แม่น้ำ | เจ้าพระยา |
| ช่วงที่อ่าน | เกาะเกิดและบางกระสั้น (อำเภอบางปะอิน) ลงมาถึงราชคราม ช้างใหญ่ และฝั่งบางไทร (อำเภอบางไทร) |
| จังหวัด | พระนครศรีอยุธยา |
| อิทธิพลน้ำขึ้นน้ำลง | มีบ้าง อ่อนกว่าช่วงท้ายน้ำ ชัดขึ้นในหน้าแล้งเมื่อน้ำเหนือน้อย |
| สถานีตารางน้ำ | ตารางน้ำที่ปรับเวลาสำหรับหมายนี้ อ้างอิงสถานีกองบัญชาการกองทัพเรือ เลื่อนเวลาช้ากว่าสถานีราว 3 ชม. 34 นาที |
| ภาพมุมกว้าง | 27 ก.พ. 2017 (หน้าแล้ง), 21 ก.ย. 2022 (ฤดูน้ำหลาก) และ 26 ก.พ. 2026 (หน้าแล้ง) |
| ภาพซูมโซน 1, 2 และ 5 | 31 ก.ค. 2025 และ 5 ส.ค. 2026 (ฤดูฝน) |

ภาพ: Google Earth (27 ก.พ. 2017)

ภาพ: Google Earth (21 ก.ย. 2022)

ภาพ: Google Earth (26 ก.พ. 2026)
ช่วงที่ 1: คัดโซนจากมุมกว้าง

ภาพ: Google Earth (26 ก.พ. 2026) พร้อมเส้นกลางน้ำ ตลิ่งโค้งนอกโค้งใน จุดเปลี่ยนโค้ง และหมุดโซน
ขั้นที่ 0: ประเมินภาพ
- 27 ก.พ. 2017 หน้าแล้ง น้ำสีอ่อนเกือบเขียวอมฟ้า เห็นพืชลอยน้ำเกาะตลิ่งชัดที่สุด ใช้ในช่วงที่ 3
- 21 ก.ย. 2022 ฤดูน้ำหลาก น้ำสูง สีน้ำตาลอมเขียว ไม่มีพืชลอยเกาะตลิ่ง ใช้ยืนยันแนวตลิ่งตอนน้ำเต็มตลิ่ง
- 26 ก.พ. 2026 หน้าแล้ง ภาพล่าสุด ใช้เป็นภาพฐานของภาพปก เพราะท่าเรือและสิ่งปลูกสร้างเป็นสภาพล่าสุด
น้ำขุ่นทุกภาพ ใช้สีอ่านความลึกไม่ได้ และแม้ภาพหน้าแล้งสองภาพก็ไม่เห็นสันดอนโผล่ การคัดโซนจึงอ่านจากรูปทรงเป็นหลัก
ขั้นที่ 1–3: เส้นกลางน้ำ โค้ง และแนวร่องน้ำ
เส้นกลางน้ำและขอบตลิ่งคำนวณจากขอบน้ำจริงในภาพ พื้นที่นี้มี สามโค้ง แบ่งด้วยจุดเปลี่ยนโค้งสองจุด ไล่ตามทิศน้ำไหลจากเหนือน้ำลงท้ายน้ำ
- โค้ง A (มุมขวาบน แถวเกาะเกิด) อยู่ติดขอบภาพ เห็นไม่ครบ จึงยังไม่ให้คะแนน
- โค้ง B (ช่วงบางกระสั้น–บางเขียน) แม่น้ำไหลลงมาแล้วเลี้ยวไปทางตะวันตก ตลิ่งฝั่งใต้ (บางเขียน) เป็นโค้งนอก ตลิ่งฝั่งเหนือเป็นโค้งใน ช่วงยอดโค้งอยู่แถวสะพานทางหลวง 347 ถึงชุมชนบางเขียน ปลายด้านตะวันตกของโค้งนี้ค่อนข้างตรง
- โค้ง C (โค้งใหญ่รอบราชคราม) แม่น้ำเลี้ยวซ้ายจากทิศตะวันตกลงใต้ โค้งแรงที่สุดในภาพ ตลิ่งฝั่งเหนือแถววัดสนามไชยและฝั่งบางไทรเป็นโค้งนอก ปลายแหลมราชครามและฝั่งตะวันออกของช่วงล่างเป็นโค้งใน ช่วงล่างของโค้งนี้เลี้ยวน้อยลงจนเกือบตรง
ร่องน้ำน่าจะชิดตลิ่งฝั่งบางเขียนในโค้ง B แล้วข้ามฝั่งแถวจุดเปลี่ยนโค้งหน้าวัดโบสถ์สมพรชัย ไปชิดตลิ่งฝั่งเหนือและฝั่งบางไทรในโค้ง C
ขั้นที่ 4–5: องค์ประกอบใหญ่และชั้นตัดออก
องค์ประกอบใหญ่ในภาพ ได้แก่ แม่น้ำน้อยที่มาบรรจบตรงยอดโค้ง C ระหว่างวัดสนามไชยกับวัดบางไทร สะพานทางหลวง 347 ชุมชนริมน้ำบางเขียน ปลายแหลมราชคราม และท่าเรือโรงงานกับไซโลเรียงยาวฝั่งตะวันออกของช่วงล่าง
ภาพมุมกว้างไม่มีป้ายชื่อลำน้ำสายนี้ ภาพซูมยืนยันว่าเป็น แม่น้ำน้อย ซึ่งไหลมาลงแม่น้ำเจ้าพระยาที่บางไทร
พื้นที่ไม่ลงเบ็ด:
- หน้าวัด 3 แห่ง เป็นเขตอภัยทาน: วัดสนามไชย วัดบางไทร และวัดโบสถ์สมพรชัย (ชื่อวัดอ่านจากป้ายโรงเรียนวัดในแผนที่ ควรเช็กการสะกด)
- ท่าเรือบางไทรและท่าเรือโรงงาน ไซโล ฝั่งตะวันออกของช่วงล่าง ภาพปี 2026 เห็นเรือบรรทุกจอดเรียงหน้าท่า ถือเป็นเขตเอกชนและเขตห้ามเข้าไว้ก่อน
บทเรียนจากพื้นที่นี้คือ ปากแม่น้ำน้อยเป็นองค์ประกอบที่แรงที่สุดในภาพ เพราะอยู่บนยอดโค้งนอกพอดี แต่มุมปากลำน้ำทั้งสองฝั่งเป็นวัด เหมือนจุดแยกสองแขนงที่ปากเกร็ด จึงต้องเช็กขอบเขตหน้าวัดก่อนซูม
ขั้นที่ 6: ลำดับซูม
| ลำดับ | โซน | องค์ประกอบที่ซ้อนกัน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 1 | ยอดโค้งนอก C ฝั่งเหนือ ถัดจากวัดสนามไชย | ยอดโค้งนอกแรงที่สุด + อ่าวที่พืชลอยไปกอง | ห่างหน้าวัดพอสมควร ต้องหาทางลง |
| 2 | ปากแม่น้ำน้อย | จุดบรรจบ + ยอดโค้งนอก | มุมทั้งสองฝั่งติดหน้าวัด ต้องเช็กขอบเขตก่อน |
| 3 | โค้งนอก B ชุมชนบางเขียน | โค้งนอก + ชุมชนท่าน้ำ | บ้านเรือนตลอดแนว มีถนน 3309 ขนานด้านใน |
| 4 | ตอม่อสะพานทางหลวง 347 | โครงสร้างใต้น้ำ + โค้งนอก B | ต้องเช็กข้อห้ามใต้สะพาน |
| 5 | โค้งนอก C ช่วงล่าง ฝั่งบางไทร | โค้งนอกที่เลี้ยวน้อยลง | ตลิ่งต้นไม้ ไม่ติดท่าเรือโรงงาน ต้องหาทางลง |
ช่วงที่ 2: ซูมหาจุดลงเหยื่อ
ภาพซูมทุกโซนเป็นภาพวันเดียวกัน คือ 31 ก.ค. 2025 และ 5 ส.ค. 2026 ซึ่งเป็นฤดูฝนทั้งคู่
ซูมโซน 1: ยอดโค้งนอก C ฝั่งเหนือ

ภาพซูมโซน 1 วันที่ 31 ก.ค. 2025

ภาพซูมโซน 1 วันที่ 5 ส.ค. 2026

ภาพ 5 ส.ค. 2026 พร้อมหมุดย่อยของโซน 1
สิ่งที่เจอจากภาพซูม
- ตลิ่งฝั่งเหนือเว้าเป็นแนวโค้งนอกชัดเจน ตลิ่งช่วงตะวันตกค่อนข้างตรง แล้วหักลงตามแนวทแยงไปทางตะวันออก แม่น้ำช่วงนี้กว้างมาก
- มีปากคลองกลางแนวตลิ่ง ภาพปี 2025 เห็นคลองไหลออกแม่น้ำชัด ภาพปี 2026 ปากคลองมีงานขุดดิน มีรถขุดและกองดิน
- แนวทุ่นหรือตาข่ายหน้าบ้าน เป็นเส้นจุดเรียงในน้ำจากหน้าบ้านไปถึงปากคลอง เห็นทั้งสองปี ผักตบกองอยู่หลังแนวนี้ ตามคู่มือ ผักตบที่ถูกทุ่นกั้นไม่ใช่หลักฐานว่าน้ำเอื่อย
- ทางตะวันออกของปากคลองเป็นแพผักตบหนาเกาะตลิ่งยาว เห็นทั้งสองปี แนวขอบไม่ตรง ต่างจากแพที่ถูกกั้น แพยื่นออกจากตลิ่งมากน้อยต่างกันไปตามแนว
- ทางตะวันตกเป็นคันดินถมใหม่ มีเรือบรรทุกจอดหน้าคันดิน และปี 2026 มีร่องน้ำใหม่ข้างคันดิน
- ปี 2026 มีแพหรือกระชังในน้ำ ใกล้บ้านริมน้ำทางตะวันออก ภาพปี 2025 ยังไม่มี
- ฝั่งตรงข้ามคือท่าวัดเชิงเลนและท่าเรือโรงงาน และภาพปี 2025 มีเรือบรรทุกทอดสมอกลางน้ำใกล้ฝั่งเหนือ
หมุดย่อยโซน 1
| หมุด | จุด | เหตุผล | สิ่งที่ต้องเช็กหน้างาน |
|---|---|---|---|
| 1a | ปากคลอง | ปากคลองบนยอดโค้งนอก | งานขุดดินเสร็จหรือยัง ปากคลองมีประตูน้ำหรือทุ่นกั้นหรือไม่ เป็นเขตงานก่อสร้างหรือไม่ |
| 1b | ขอบแพผักตบเกาะตลิ่ง | แพหนาเป็นร่มเงาและที่กำบังบนโค้งนอก ขอบแพไม่ถูกกั้น | ทางลงจากบ้านริมน้ำทางตะวันออก ระยะจากตลิ่งถึงขอบแพ |
| 1c | แพหรือกระชังในน้ำ | โครงสร้างในน้ำเป็นที่กำบัง | เป็นของใคร เป็นกระชังเลี้ยงปลาหรือเครื่องมือประมงหรือไม่ |
ผลหลังซูม: โซน 1 ยังเป็นลำดับแรก เพราะมีทั้งยอดโค้งนอก ปากคลอง และแพผักตบเกาะตลิ่งตามธรรมชาติ แต่ช่วงนี้มีงานก่อสร้างสองจุด คือคันดินถมทางตะวันตกและงานขุดดินที่ปากคลอง ต้องเช็กหน้างานก่อนว่าลงได้หรือไม่ ทางลงที่น่าจะใช้ได้คือบ้านริมน้ำทางตะวันออก ใกล้หมุด 1b และ 1c
ซูมโซน 2: ปากแม่น้ำน้อย

ภาพซูมโซน 2 วันที่ 31 ก.ค. 2025

ภาพซูมโซน 2 วันที่ 5 ส.ค. 2026

ภาพ 5 ส.ค. 2026 พร้อมหมุดย่อยของโซน 2
สิ่งที่เจอจากภาพซูม
- ลำน้ำสายเหนือคือแม่น้ำน้อย ภาพซูมมีป้ายชื่อชัด จุดที่อ่านไว้จึงเป็นจุดบรรจบของแม่น้ำสองสาย ไม่ใช่แค่ปากคลอง
- มุมปากแม่น้ำน้อยฝั่งตะวันตกทั้งมุมคือวัดบางไทร มีกำแพงวัดล้อมปลายแหลม ตัดออกทั้งมุม
- ฝั่งตะวันออกของปากแม่น้ำน้อยเป็นบ้านริมน้ำ ต่อด้วยเจดีย์วัดสนามไชยที่อยู่ริมน้ำตรงปลายแหลม
- อ่าวระหว่างวัดสนามไชยกับคันดินถมใหม่ ตลิ่งเว้าเข้าระหว่างหัวแหลมสองข้าง ด้านตะวันตกเป็นปลายแหลมของวัด ด้านตะวันออกเป็นคันดินถมใหม่ (คันดินเดียวกับที่อยู่ทางตะวันตกของโซน 1)
- แพพืชลอยในอ่าวมีขอบตรงเป็นสี่เหลี่ยม ภาพ ก.ค. 2025 เห็นแพสีเขียวขนาดใหญ่ในอ่าว ขอบด้านข้างตรงผิดธรรมชาติ น่าจะเป็นคอกหรือแนวกั้นที่ขังพืชลอยไว้ ภาพ ส.ค. 2026 เหลือแค่หย่อมเล็ก
- ในแม่น้ำน้อยมีท่าเรือบรรทุกเอกชน เรือจอดเรียงยาวฝั่งตะวันออกทั้งสองภาพ
- เรือบรรทุกวิ่งผ่านกลางลำน้ำ ภาพปี 2026 เห็นขบวนเรือบรรทุกกลางแม่น้ำหน้าปากแม่น้ำน้อย
หมุดย่อยโซน 2
| หมุด | จุด | เหตุผล | สิ่งที่ต้องเช็กหน้างาน |
|---|---|---|---|
| 2a | มุมปากแม่น้ำน้อยฝั่งตะวันออก | มุมจุดบรรจบ มีบ้านและท่าเล็ก | อยู่นอกเขตวัดสนามไชยหรือไม่ ขออนุญาตเจ้าของบ้าน |
| 2b | ขอบผักตบในแม่น้ำน้อย | ผักตบเกาะตลิ่งช่วงเดียวกันทั้งสองภาพ ในลำน้ำที่แคบกว่า | ห่างท่าเรือบรรทุกพอหรือไม่ ทางลงผ่านบ้านใคร |
| 2c | อ่าวระหว่างวัดสนามไชยกับคันดินถมใหม่ | อ่าวเว้าระหว่างหัวแหลมสองข้าง น่าจะเป็นอับน้ำจากรูปทรง | อ่าวอยู่นอกเขตวัดสนามไชยหรือไม่ แพพืชลอยในอ่าวเป็นคอกของใคร |
| 2d | มุมคันดินถมใหม่ | มุมคันดินยื่นออกไปในน้ำ ทำให้เกิดอับน้ำหลังมุม | เป็นเขตงานก่อสร้างหรือท่าเรือหรือไม่ โคนคันดินเป็นดินถมที่พังง่ายหรือไม่ |
ผลหลังซูม: โซน 2 เหลือใช้ได้แค่มุมฝั่งตะวันออก ในแม่น้ำน้อย และอ่าวถัดจากวัดสนามไชย เพราะมุมฝั่งตะวันตกทั้งมุมเป็นวัดบางไทร และทุกหมุดต้องเช็กขอบเขตวัดสนามไชยก่อน
ซูมโซน 5: โค้งนอก C ช่วงล่าง ฝั่งบางไทร

ภาพซูมโซน 5 วันที่ 31 ก.ค. 2025

ภาพซูมโซน 5 วันที่ 5 ส.ค. 2026

ภาพ 5 ส.ค. 2026 พร้อมหมุดย่อยของโซน 5
สิ่งที่เจอจากภาพซูม
- แถวซุ้มตกปลาให้เช่าเรียงยาวตามตลิ่ง (แถวที่ 1) มีหลังคาสีต่าง ๆ เว้นระยะเท่ากัน ต่อทางเดินจากฝั่ง อยู่ตำแหน่งเดิมทั้งสองปี ยืนยันแล้วว่าเป็นซุ้มตกปลาที่เปิดให้เช่า
- เป็นโค้งนอก ร่องน้ำน่าจะอยู่ค่อนมาทางฝั่งนี้ การที่ซุ้มตกปลาตั้งเรียงตามตลิ่งช่วงนี้ก็สอดคล้องกับน้ำที่ลึกพอใกล้ฝั่ง
- มีทางเข้าจากถนนโยธาธิการ 2038 ถนนขนานตลิ่งห่างเข้าไปไม่ไกล มีทางเดินลงซุ้มสองจุด เป็นโซนที่เข้าถึงง่ายที่สุดของหมายนี้
- ผักตบกองในช่องระหว่างซุ้มช่วงกลาง และเกาะตลิ่งช่วงบนที่เป็นตลิ่งธรรมชาติ
- ไม่มีวัดติดตลิ่งในช่วงนี้
- ฝั่งตรงข้ามเป็นท่าโกดังและโรงงานเรียงยาว มีผักตบหนาเกาะตลิ่งฝั่งนั้น แต่เป็นเขตเอกชนทั้งแนว
หมุดย่อยโซน 5
| หมุด | จุด | เหตุผล | สิ่งที่ต้องเช็กหน้างาน |
|---|---|---|---|
| 5a | ซุ้มหัวแถว | ต้นแถวด้านเหนือน้ำ รับน้ำก่อนซุ้มอื่น เสาซุ้มและเรือจอดเป็นที่กำบัง | ค่าเช่า กติกาของซุ้ม อนุญาตตกกุ้งและใช้กี่คัน |
| 5b | ซุ้มช่องที่ผักตบกอง | ร่มเงาจากซุ้มและผักตบ | ผักตบกองเพราะซุ้มกั้นหรือเพราะน้ำเอื่อย |
| 5c | ซุ้มท้ายแถว | ท้ายแถวด้านท้ายน้ำ อาจเกิดอับน้ำหลังแถวซุ้ม | ทิศน้ำตอนไป ด้านไหนเป็นอับน้ำ |
| 5d | ขอบผักตบริมตลิ่งช่วงบน | ตลิ่งธรรมชาติบนโค้งนอก มีผักตบเกาะ | ทางลงผ่านบ้านใคร ระยะถึงขอบดิ่ง |
ผลหลังซูม: โซน 5 ขึ้นจากลำดับ 5 เป็นลำดับ 1 เพราะเป็นโค้งนอก มีที่กำบังเรียงยาว มีทางเข้าจากถนน ไม่ติดเขตวัด และเป็นซุ้มตกปลาที่เปิดให้เช่า จึงตกได้แน่นอนโดยไม่ต้องรอเช็กเงื่อนไขอื่น เหมาะเป็นจุดลงพื้นที่ครั้งแรกของหมายนี้
วิธีใช้ซุ้มให้ได้ประโยชน์จากการอ่านหมาย: เลือกซุ้มตามทิศน้ำวันนั้น ถ้าน้ำไหลลงให้ลองซุ้มท้ายแถว (5c) ที่อาจเป็นอับน้ำหลังแถวซุ้ม ถ้าน้ำไหลขึ้นให้ลองซุ้มหัวแถว (5a) ลงเหยื่อชิดเสาซุ้มด้านท้ายน้ำ และใช้ตะกั่วคลำหาขอบดิ่งหน้าซุ้มก่อนเริ่มตก ถามคนดูแลซุ้มด้วยว่าช่วงไหนกุ้งกินดี เพราะเป็นข้อมูลหน้างานที่ภาพดาวเทียมให้ไม่ได้
แถวซุ้มที่ 2: ห่างลงไปทางใต้ราว 500 เมตร

ภาพซูมแถวซุ้มที่ 2 วันที่ 31 ก.ค. 2025

ภาพซูมแถวซุ้มที่ 2 วันที่ 5 ส.ค. 2026

ภาพ 5 ส.ค. 2026 พร้อมหมุดย่อยของแถวซุ้มที่ 2
ถัดจากแถวแรกลงไปทางใต้ราว 500 เมตร ใกล้ที่ทำการกำนันตำบลไม้ตรา มีซุ้มตกปลาให้เช่าอีกแถว ยังอยู่บนตลิ่งโค้งนอกฝั่งบางไทรเหมือนกัน สิ่งที่ต่างจากแถวแรก
- แถวสั้นกว่าและอยู่ติดปลายแหลมเล็ก ซุ้มเรียงประมาณสิบกว่าหลัง มีทางเดินลงจากลานดินด้านหลัง ท้ายแถวด้านใต้ชนกับปลายตลิ่งหญ้าที่ยื่นออกมาเล็กน้อย
- ผักตบกองสองข้างของแถวซุ้ม ภาพปี 2025 เห็นแพผักตบหนาเกาะตลิ่งเหนือแถวซุ้ม และอีกแพใต้ปลายแหลมหน้าบ้านริมน้ำ ภาพปี 2026 บางลงแต่อยู่ตำแหน่งเดิม ใต้ปลายแหลมจึงน่าจะเป็นอับน้ำเมื่อน้ำไหลลงใต้
- วัตถุกลางน้ำ 4 จุดเรียงเป็นแนว อยู่ตำแหน่งเดิมทั้งสองปี น่าจะเป็นหลักหรือทุ่นผูกเรือบรรทุก อยู่ไกลเกินระยะเหวี่ยงจากซุ้ม ใช้ได้เฉพาะคนที่มีเรือ และต้องระวังเรือบรรทุกที่เข้ามาผูก
- ฝั่งตรงข้ามเป็นโค้งใน ผักตบหนาเกาะตลิ่งตลอดแนว ไม่มีทางลง
| หมุด | จุด | เหตุผล | สิ่งที่ต้องเช็กหน้างาน |
|---|---|---|---|
| 5e | ซุ้มหัวแถว | ต้นแถวด้านเหนือน้ำ ติดแพผักตบเหนือแถว | กติกาของซุ้ม อนุญาตตกกุ้งหรือไม่ |
| 5f | ซุ้มท้ายแถว ติดปลายแหลมเล็ก | หน้าปลายแหลมด้านเหนือน้ำ น้ำชะลอก่อนชนปลายแหลม | ทิศน้ำตอนไป ด้านไหนเป็นอับน้ำ |
| 5g | อับน้ำใต้ปลายแหลม หน้าบ้านริมน้ำ | ด้านท้ายน้ำของปลายแหลม ผักตบกองซ้ำสองปี | ขออนุญาตเจ้าของบ้าน ลงจากฝั่งได้หรือไม่ |
| 5h | ขอบผักตบเหนือแถวซุ้ม | แพผักตบเกาะตลิ่งธรรมชาติบนโค้งนอก | ทางลงจากซุ้มหัวแถวหรือจากบ้าน |
วิธีใช้ซุ้มแถวที่ 2 ให้ได้ประโยชน์จากการอ่านหมาย: จุดเด่นของแถวนี้คือปลายแหลมเล็กที่ท้ายแถว ซึ่งทำให้เลือกซุ้มตามทิศน้ำได้ชัดกว่าแถวแรก
- น้ำไหลลงใต้ (ทิศปกติของเจ้าพระยา): เช่าซุ้มท้ายแถว (5f) แล้วเหวี่ยงเฉียงลงไปทางใต้ ให้เหยื่อตกเลยปลายแหลมเข้าไปในอับน้ำหน้าบ้าน (5g) ถ้าเหวี่ยงไม่ถึง ให้วางชิดเสาซุ้มด้านใต้ เพราะน้ำหน้าปลายแหลมด้านเหนือน้ำก็ชะลอตัวลงก่อนชน
- น้ำไหลขึ้นเหนือ (ช่วงน้ำทะเลหนุนในหน้าแล้ง): อับน้ำจะย้ายมาอยู่ด้านเหนือของปลายแหลม คือหน้าซุ้มท้ายแถวพอดี ซุ้ม 5f จึงใช้ได้ทั้งสองทิศน้ำ
- ซุ้มหัวแถว (5e): ใช้ขอบแพผักตบเหนือแถวเป็นที่กำบัง วางเหยื่อตรงขอบแพด้านน้ำเปิด ไม่เหวี่ยงเข้าในแพ
- เทียบกับแถวแรกได้: ถ้าไปวันเดียวกัน ลองตกแถวละช่วงน้ำ แล้วจดผลว่าแถวไหน ซุ้มไหน ได้กุ้งมากกว่าในทิศน้ำเดียวกัน จะรู้ว่าปลายแหลมช่วยจริงหรือไม่
ใช้ซุ้มคู่กับตารางน้ำ
ตารางน้ำบอก เวลา ส่วนการอ่านหมายบอก ตำแหน่ง หน้าที่ของตารางคือบอกว่าช่วงไหนน้ำไหลไปทางไหนและแรงแค่ไหน แล้วใช้ข้อมูลนั้นเลือกซุ้มกับฝั่งที่วางเหยื่อ
ตารางที่ใช้กับหมายนี้: บางไทรอยู่ต้นน้ำไกลจากสถานีตารางน้ำ คลื่นน้ำขึ้นต้องใช้เวลาเดินทางขึ้นมา ให้ใช้ ตารางน้ำที่ปรับเวลาสำหรับหมายนี้ ซึ่งปักหมายไว้ที่บางไทรแล้ว หน้านี้อ้างอิงสถานีกองบัญชาการกองทัพเรือ และเลื่อนเวลาให้ทั้งกราฟ ช่วงน้ำขึ้นน้ำลง และช่วงแนะนำ อ่านเป็นเวลาที่หมายได้เลยไม่ต้องบวกเอง
สิ่งที่ควรรู้จากหน้าตาราง
- ค่าเลื่อนเวลากลางคือช้ากว่าสถานีราว 3 ชม. 34 นาที แต่ช่วงน้ำขึ้นเลื่อนราว 3 ชม. 20 นาที ส่วนช่วงน้ำลงเลื่อนราว 3 ชม. 47 นาที เพราะน้ำท่าที่ไหลลงมาสวนน้ำขึ้นทำให้ระดับน้ำลดช้า
- ความคลาดเคลื่อน ค่าหน่วงนี้ได้จากการเทียบรูปคลื่นของสถานีบนแม่น้ำน้อย วันที่ทดสอบครึ่งหนึ่งคลาดไม่เกิน ±30 นาที จึงควรถือเวลาในตารางเป็นช่วง ไม่ใช่นาทีเดียว
- ความสูงน้ำยังเป็นของสถานี ตัวเลขเมตรและป้ายน้ำเกิด-น้ำตายบอกได้แค่ว่าวันไหนกระแสแรงกว่ากันในเดือนเดียวกัน ไม่ได้บอกระดับน้ำจริงที่ซุ้ม
แปลตารางเป็นทิศน้ำที่บางไทร: ช่วงที่น้ำเหนือยังมาก น้ำขึ้นที่บางไทรมักไม่ได้ทำให้น้ำไหลย้อนขึ้นเหนือเต็มที่ ให้แปลแบบนี้
- ระดับน้ำกำลังขึ้น: น้ำที่ไหลลงใต้ชะลอตัว บางวันอาจหยุดหรือไหลย้อนขึ้นเหนือ
- ใกล้ยอดน้ำ แล้วเริ่มลง (หัวน้ำลง): น้ำเริ่มกลับมาไหลลงใต้ จากช้าไปเร็ว
- ระดับน้ำกำลังลง: น้ำไหลลงใต้แรงที่สุดของวัน อับน้ำหลังสิ่งกำบังชัดที่สุด
จับคู่ช่วงน้ำกับซุ้ม
| ช่วงน้ำ | น้ำไหล | ซุ้มที่ควรเช่า | วางเหยื่อตรงไหน |
|---|---|---|---|
| น้ำกำลังขึ้น ถ้าน้ำไหลย้อนขึ้นเหนือ | ขึ้นเหนือ | ซุ้มหัวแถว (5a, 5e) หรือซุ้มท้ายแถวแถวที่ 2 (5f) | ชิดเสาซุ้มด้านเหนือ |
| หัวน้ำลง | เริ่มไหลลงใต้ ยังไม่แรง | ซุ้มท้ายแถว 5f | เริ่มชิดเสาซุ้ม แล้วขยับไปทางอับน้ำใต้ปลายแหลม (5g) เมื่อน้ำเร็วขึ้น |
| น้ำกำลังลงแรง | ลงใต้แรง | ซุ้มท้ายแถว (5c, 5f) | ด้านใต้ของซุ้มหรือหลังปลายแหลม อย่าวางกลางกระแส |
| ใกล้ท้องน้ำ | ช้าลง | ซุ้มใดก็ได้ | ขยับออกไปหาขอบดิ่ง เพราะน้ำตื้นลง |
ตัวอย่าง 9 พฤศจิกายน 2569: ตารางที่ปรับเวลาแล้ว (ค่าเลื่อน 3 ชม. 34 นาที) แนะนำช่วงตกกุ้ง 19:01–21:54 ยอดน้ำราว 20:38 ช่วงนี้น้ำจะเปลี่ยนจากขึ้นเป็นลงกลางรอบที่นั่งตก จึงควรเช่า ซุ้มท้ายแถวของแถวที่ 2 (5f) เพราะเป็นซุ้มเดียวที่ใช้ได้ทั้งสองทิศน้ำ
- 19:00–20:30 น้ำยังขึ้น กระแสช้า วางเหยื่อชิดเสาซุ้มหรือหน้าปลายแหลม
- ราว 20:40 ยอดน้ำ น้ำเกือบนิ่ง เป็นจังหวะที่กุ้งออกหากิน อย่าเพิ่งเก็บคัน
- 20:40–21:54 น้ำเริ่มลง เหวี่ยงเฉียงลงใต้ให้เหยื่อตกหลังปลายแหลม (5g) ซึ่งจะกลายเป็นอับน้ำเมื่อกระแสแรงขึ้น
วันถัดมา (10 พ.ย.) ช่วงแนะนำ 19:03–22:56 ยอดน้ำราว 20:50 ใช้วิธีเดียวกัน แต่เป็น วันน้ำเกิด กระแสหลังยอดน้ำจะแรงกว่า อับน้ำหลังปลายแหลมจึงสำคัญกว่าวันที่ 9 ส่วนวันน้ำตายที่กระแสอ่อน ซุ้มไหนก็ใช้ได้ ให้เน้นวางชิดเสาซุ้มแทน
เช็กที่หน้างานทุกครั้ง: ตารางกับค่าเลื่อนเวลาเป็นค่าประมาณ ทิศน้ำจริงให้ดูจากผักตบหรือฟองที่ลอยผ่านหน้าซุ้ม และจดเวลาที่น้ำหยุดนิ่งจริงเทียบกับยอดน้ำในตาราง ถ้าไปหลายครั้งแล้วน้ำนิ่งช้าหรือเร็วกว่าตารางเท่าเดิมทุกครั้ง ให้ตั้งค่าเวลาน้ำที่หมายใหม่ในหน้าตาราง ระบบจะจำค่านี้ไว้ตามพิกัดที่ปัก จดคู่กับผลกุ้งที่ได้ในแต่ละช่วงน้ำด้วย จะรู้ว่าซุ้มไหนดีที่สุดในแต่ละจังหวะน้ำ
เช็กหน้างานแล้วทำอะไรต่อ
วิธีเช็กความลึกและพื้นที่ใช้ได้ทุกหมุด คือเหวี่ยงตะกั่วอย่างเดียว นับเวลาตั้งแต่ตะกั่วแตะน้ำถึงสายหย่อน แล้วลากช้า ๆ กลับเข้าหาตัว จุดที่ตะกั่วตกลงคือขอบดิ่ง
| หมุด | สิ่งที่เช็ก | ถ้าพบ | ถ้าไม่พบ |
|---|---|---|---|
| 1a | งานขุดดินที่ปากคลองยังทำอยู่ หรือปากคลองมีประตูน้ำหรือทุ่นกั้น | ถ้างานยังทำอยู่ ตัดออก จนกว่างานเสร็จ ถ้ามีประตูน้ำ ให้ตกช่วงเปิดประตู | ตกมุมปากคลองด้านที่เป็นอับน้ำ ช่วงน้ำจากคลองไหลออก |
| 1b | มีทางลงและเหวี่ยงถึงขอบแพ | ตกขอบแพด้านน้ำเปิด ไม่เหวี่ยงเข้าในแพ | ใช้เรือจอดนอกขอบแพแล้วเหวี่ยงเข้าหาขอบ |
| 1c | เป็นกระชังหรือเครื่องมือประมงของคนในพื้นที่ | ตกห่างกระชัง ไม่เหวี่ยงเข้าแนว | ถ้าเป็นแพร้าง ตกชิดขอบนอกได้ ระวังเบ็ดเกี่ยว |
| 2a | อยู่นอกเขตวัดสนามไชยและเจ้าของบ้านอนุญาต | ตกด้านแม่น้ำน้อยของมุม ช่วงน้ำจากแม่น้ำน้อยไหลออก | ตัดออก หรือใช้เรือจอดนอกปากแม่น้ำน้อยโดยไม่ขวางทางเรือ |
| 2b | ห่างท่าเรือบรรทุกพอและมีทางลง | ตกขอบผักตบด้านน้ำเปิด | ข้ามไปหมุดอื่น |
| 2c | อ่าวอยู่นอกเขตวัดสนามไชย | ตกขอบอ่าวด้านที่ติดร่องน้ำ ห่างคอกพืชลอย | ตัดออก |
| 2d | คันดินเป็นเขตงานก่อสร้างหรือท่าเรือ | ตัดออก จนกว่างานเสร็จ | ตกหลังมุมคันดินด้านที่เป็นอับน้ำ ระวังตลิ่งดินถมพัง |
| 5a–5c | กติกาของซุ้มอนุญาตตกกุ้งด้วยเหยื่อและอุปกรณ์ที่ใช้ | เช่าซุ้มตามทิศน้ำวันนั้น วางเหยื่อชิดเสาซุ้มด้านท้ายน้ำ | ถามว่ามีซุ้มหรือช่วงไหนที่อนุญาต ถ้าไม่มี ข้ามไปหมุด 5d |
| 5b | ผักตบกองเพราะซุ้มกั้น | ใช้เป็นร่มเงาอย่างเดียว | ถ้าเป็นเพราะน้ำเอื่อย ช่องนี้คืออับน้ำ ตกขอบผักตบด้านน้ำเปิด |
| 5e–5f | กติกาของซุ้มแถวที่ 2 อนุญาตตกกุ้ง | เลือกซุ้มตามทิศน้ำตามวิธีด้านบน | ถามว่ามีช่วงไหนที่อนุญาต ถ้าไม่มี ใช้แถวแรกแทน |
| 5g | เจ้าของบ้านอนุญาตให้ลงจากหน้าบ้าน | ตกขอบผักตบด้านน้ำเปิด ช่วงน้ำไหลลง | เหวี่ยงจากซุ้มท้ายแถว (5f) เฉียงลงไปแทน |
| 5d | มีทางลงและขอบดิ่งอยู่ในระยะเหวี่ยง | ตกขอบผักตบด้านน้ำเปิด | เปลี่ยนสถานะเป็น "ต้องใช้เรือ" |
หลังเช็ก ให้เปลี่ยนสถานะหมุดในบันทึกการอัปเดตเป็น ยืนยันแล้ว ต้องใช้เรือ หรือตัดออก พร้อมจดวันที่ เวลา จังหวะน้ำ และผลที่ได้
ลำดับโซนหลังซูม
| ลำดับใหม่ | โซน | เปลี่ยนจากเดิม | เหตุผล |
|---|---|---|---|
| 1 | โค้งนอก C ช่วงล่าง ฝั่งบางไทร (โซน 5) | ขึ้นจากลำดับ 5 | ซุ้มตกปลาให้เช่าสองแถวบนโค้งนอก ทางเข้าจากถนน ไม่ติดวัด ตกได้แน่นอน |
| 2 | ยอดโค้งนอก C ฝั่งเหนือ (โซน 1) | ลงจากลำดับ 1 | ยอดโค้งนอก ปากคลอง และแพผักตบตามธรรมชาติ แต่มีงานก่อสร้างสองจุดและทางลงยังไม่ชัด |
| 3 | ปากแม่น้ำน้อย (โซน 2) | ลงจากลำดับ 2 | มุมตะวันตกเป็นวัดทั้งมุม หมุดที่เหลือต้องเช็กเขตวัดสนามไชย |
| 4 | โค้งนอก B ชุมชนบางเขียน (โซน 3) | ลงจากลำดับ 3 | ยังไม่ได้ซูม |
| 5 | ตอม่อสะพานทางหลวง 347 (โซน 4) | ลงจากลำดับ 4 | ยังไม่ได้ซูม |
ช่วงที่ 3: เทียบภาพ 3 ช่วงเวลา

ภาพ 27 ก.พ. 2017 ขอบแพพืชลอยน้ำบนยอดโค้งนอก C
พืชลอยน้ำบนยอดโค้งนอก
ภาพ ก.พ. 2017 เห็นแพพืชลอยน้ำสีเขียวเกาะตลิ่งฝั่งเหนือ ถัดจากวัดสนามไชยไปทางตะวันออก ตรงโซน 1 พอดี ภาพ ก.พ. 2026 มีแนวบาง ๆ ตรงเดียวกัน ส่วนภาพ ก.ย. 2022 ช่วงน้ำหลากไม่มี
ปกติพืชลอยน้ำมักไปกองฝั่งโค้งในที่น้ำเอื่อย การที่ไปกองบน ฝั่งโค้งนอก จึงน่าสนใจ ตลิ่งช่วงนี้เว้าเข้าเป็นอ่าวเล็ก อาจเป็นอับน้ำจริง แต่ สองภาพที่มีพืชลอยเป็นเดือนกุมภาพันธ์ทั้งคู่ ซึ่งเป็นช่วงที่ลมเริ่มเปลี่ยนเป็นลมใต้ อาจดันพืชลอยไปกองฝั่งเหนือทุกปี
ภาพซูมเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมก็มีพืชลอยบนตลิ่งช่วงนี้ แต่แยกเป็นสองแบบ แบบแรกคือ แพที่ถูกกั้น ได้แก่แพสี่เหลี่ยมในอ่าวหน้าวัดสนามไชย (โซน 2) และผักตบหลังแนวทุ่นหน้าบ้าน (โซน 1) ใช้เป็นหลักฐานอับน้ำไม่ได้ แบบที่สองคือ แพผักตบเกาะตลิ่งตามธรรมชาติ ทางตะวันออกของปากคลองในโซน 1 ขอบแพไม่ตรง และเห็นทั้งสองปี
ถึงอย่างนั้น ภาพฤดูฝนก็เป็นช่วงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ลมยังพัดเข้าหาฝั่งเหนืออยู่ดี จึงยังแยกผลของลมกับน้ำเอื่อยไม่ได้ ภาพที่จะช่วยได้คือภาพช่วงมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ (พฤศจิกายนถึงมกราคม) ที่ลมพัดออกจากฝั่งเหนือ ถ้าช่วงนั้นแพผักตบยังเกาะตลิ่งโซน 1 จึงเชื่อได้มากขึ้นว่าเป็นอับน้ำจริง ระหว่างนี้ให้ใช้แพเป็นที่กำบังและร่มเงา ไม่ใช่ตัวชี้อับน้ำ
ภาพน้ำหลากใช้ยืนยันแนวตลิ่ง
ภาพ ก.ย. 2022 น้ำเต็มตลิ่ง แนวตลิ่งทุกช่วงอยู่ตำแหน่งเดียวกับภาพหน้าแล้ง ตลิ่งช่วงนี้จึงค่อนข้างคงที่ การแบ่งโค้งและตำแหน่งยอดโค้งใช้ได้ทั้งปี
ท่าเรือโรงงานเปลี่ยนตามปี
ฝั่งตะวันออกของช่วงล่างมีท่าเรือโรงงานและไซโลทั้งสามภาพ ภาพปี 2026 เห็นเรือบรรทุกจอดหน้าท่าหลายลำ เรือบรรทุกวิ่งเข้าออกช่วงนี้บ่อย ถ้าตกโซน 5 ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้าม ต้องระวังคลื่นเรือและสายเบ็ดขวางร่องเดินเรือ
ขั้นต่อไป: เติมข้อมูลที่ยังขาด
- เช็กขอบเขตวัดสนามไชย สำหรับหมุด 2a และ 2c
- เช็กงานก่อสร้างสองจุด คือคันดินถมใหม่ (2d) และงานขุดดินที่ปากคลองโซน 1 (1a) ว่าเป็นงานอะไรและลงได้หรือไม่
- ลงพื้นที่โซน 5 เป็นครั้งแรก เช่าซุ้มตามทิศน้ำ ถ้าไปได้ทั้งสองแถวให้ตกเทียบกัน คลำหาขอบดิ่งหน้าซุ้ม และถามคนดูแลเรื่องช่วงเวลาที่กุ้งกิน จากนั้น ซูมโซน 3 และโซน 4 ชุมชนบางเขียนและสะพานทางหลวง 347 ดูท่าน้ำ เสาบ้าน และทางลงจากถนน 3309
- หาภาพช่วงมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ (พฤศจิกายนถึงมกราคม) มาเทียบแพผักตบเกาะตลิ่งในโซน 1 เพื่อแยกผลของลมกับน้ำเอื่อย
- ลงพื้นที่ดูกระแสที่ปากแม่น้ำน้อย ว่าน้ำจากแม่น้ำน้อยไหลออกแรงแค่ไหน และแนวตะเข็บน้ำระหว่างแม่น้ำสองสายอยู่ตรงไหน
บันทึกการอัปเดต
| วันที่ | รายละเอียด |
|---|---|
| 2026-09-29 | คัดโซนจากภาพดาวเทียมมุมกว้าง 27 ก.พ. 2017, 21 ก.ย. 2022 และ 26 ก.พ. 2026 ยังไม่ได้ซูมและยังไม่ได้ลงพื้นที่ |
| 2026-09-30 | ซูมโซน 1 และ 2 จากภาพ 31 ก.ค. 2025 และ 5 ส.ค. 2026 ยืนยันว่าลำน้ำสายเหนือคือแม่น้ำน้อย เพิ่มหมุดย่อย 1a–1c และ 2a–2d ตารางเช็กหน้างาน และแยกพืชลอยที่ถูกกั้นออกจากแพผักตบตามธรรมชาติ |
| 2026-09-30 | ซูมโซน 5 จากภาพ 31 ก.ค. 2025 และ 5 ส.ค. 2026 เพิ่มหมุดย่อย 5a–5d และตารางลำดับโซนหลังซูม โซน 5 ขึ้นเป็นลำดับ 2 |
| 2026-09-30 | ยืนยันว่าแถวริมน้ำโซน 5 เป็นซุ้มตกปลาให้เช่า โซน 5 ขึ้นเป็นลำดับ 1 และเพิ่มวิธีเลือกซุ้มตามทิศน้ำ |
| 2026-09-30 | เพิ่มแถวซุ้มตกปลาให้เช่าแถวที่ 2 ห่างลงไปทางใต้ราว 500 ม. จากภาพ 31 ก.ค. 2025 และ 5 ส.ค. 2026 หมุดย่อย 5e–5h และวิธีเลือกซุ้มตามทิศน้ำ |
| 2026-09-30 | เพิ่มหัวข้อใช้ซุ้มคู่กับตารางน้ำในโซน 5 และแถวสถานีตารางน้ำในข้อมูลพื้นที่ |
| 2026-09-30 | เปลี่ยนลิงก์ตารางน้ำเป็นหน้าที่ปักหมายบางไทรแล้ว และเพิ่มรายละเอียดค่าเลื่อนเวลา ความคลาดเคลื่อน และข้อจำกัดของความสูงน้ำ |